Scopus, ISI và Impact Factor là gì? Chỉ số tạp chí khoa học giải thích ​

Scopus, ISI Web of Science và Impact Factor là ba thuật ngữ phổ biến nhất trong hệ thống đánh giá và xếp hạng tạp chí khoa học. Hiểu đúng các chỉ số này giúp nhà nghiên cứu chọn tạp chí phù hợp để công bố, và giúp tạp chí định hướng phát triển hướng đến tiêu chuẩn quốc tế.

Cập nhật: tháng 5/2026 — Biên soạn bởi đội ngũ VOJS, Metis JSC

Tổng quan các chỉ số tạp chí khoa học ​

Chỉ sốCơ sở dữ liệuĐo lường gì?
Impact Factor (IF)ISI / ClarivateSố lần trích dẫn trung bình/bài trong 2 năm
CiteScoreScopus / ElsevierSố lần trích dẫn trung bình/bài trong 4 năm
SJR (SCImago Journal Rank)ScopusUy tín theo mạng lưới trích dẫn
SNIPScopusẢnh hưởng trích dẫn theo ngữ cảnh ngành
h-indexCả haiSố bài có ≥ h lần trích dẫn

Scopus là gì? ​

Scopus là cơ sở dữ liệu trích dẫn học thuật lớn nhất thế giới, được vận hành bởi Elsevier (Hà Lan). Tính đến 2024, Scopus lập chỉ mục hơn 28.500 tạp chí từ hơn 5.000 nhà xuất bản tại 100+ quốc gia.

Các chỉ số Scopus cung cấp ​

CiteScore (Chỉ số trích dẫn Scopus)

  • Công thức: Tổng trích dẫn 4 năm / Tổng tài liệu xuất bản 4 năm
  • Ví dụ: CiteScore = 5.0 nghĩa là mỗi bài được trích dẫn trung bình 5 lần trong 4 năm qua
  • Cửa sổ 4 năm (dài hơn IF) phù hợp hơn với các ngành phát triển chậm

SJR — SCImago Journal Rank

  • Đo uy tín của tạp chí dựa trên mạng lưới trích dẫn (trích dẫn từ tạp chí uy tín có giá trị cao hơn)
  • Tương tự PageRank của Google nhưng áp dụng cho tạp chí khoa học

Phân loại Q1–Q4 (Quartile)

Scopus chia tạp chí trong mỗi lĩnh vực thành 4 nhóm theo CiteScore/SJR:

Xếp hạngÝ nghĩaTỷ lệ
Q1Top 25% tạp chí trong lĩnh vựcUy tín cao nhất
Q225–50%Uy tín tốt
Q350–75%Trung bình
Q475–100%Thấp nhất trong Scopus

Lưu ý: Một tạp chí có thể có xếp hạng Q khác nhau trong các lĩnh vực khác nhau. Ví dụ: một tạp chí y sinh học có thể là Q1 trong Medicine nhưng Q2 trong Biochemistry. Tìm hiểu chi tiết hơn về bài báo Q1 Q2 Q3 Q4 là gì.

Tra cứu Scopus ​

ISI Web of Science là gì? ​

ISI (Institute for Scientific Information) là tên gốc của tổ chức sáng lập hệ thống trích dẫn học thuật đầu tiên vào những năm 1960. Hiện nay, cơ sở dữ liệu này được vận hành bởi Clarivate Analytics với tên Web of Science (WoS).

Các bộ chỉ mục trong WoS ​

Bộ chỉ mụcPhạm vi
SCIE (Science Citation Index Expanded)Khoa học tự nhiên, kỹ thuật, y sinh
SSCI (Social Sciences CI)Khoa học xã hội
AHCI (Arts & Humanities CI)Nghệ thuật, nhân văn
ESCI (Emerging Sources CI)Tạp chí đang được xem xét vào SCIE/SSCI

Impact Factor (IF) — Chỉ số ảnh hưởng ​

Impact Factor là chỉ số phổ biến nhất, được công bố hàng năm trong Journal Citation Reports (JCR):

Công thức:

textIF (2023) = Số lần trích dẫn bài 2021+2022 / Số bài xuất bản 2021+2022

Ví dụ thực tế (2023 JCR):

Tạp chíIF 2023Lĩnh vực
Nature64.8Multidisciplinary
The Lancet98.4Medicine
PLOS ONE3.7Multidisciplinary OA
IEEE Access3.9Engineering

IF cao hay thấp là tốt?

  • IF cần so sánh trong cùng lĩnh vực, không nên so chéo ngành
  • Y sinh học: IF > 10 là rất cao; Toán học: IF > 2 đã được coi là tốt
  • Theo Clarivate (2023): Median IF của tất cả tạp chí JCR là khoảng 2.0

So sánh Scopus vs ISI/WoS ​

Tiêu chíScopusISI/WoS
Số tạp chí~28.500~21.000 (SCIE+SSCI+AHCI)
Phạm viRộng hơn, bao gồm nhiều ngànhChọn lọc hơn, uy tín cao hơn
Chỉ số đặc trưngCiteScore, SJR, SNIPImpact Factor (JCR)
Phân loạiQ1–Q4Q1–Q4 (JCR)
Quản lý bởiElsevierClarivate Analytics
Tại VNHĐCDGSNN tính điểmHĐCDGSNN tính điểm cao hơn

Hệ thống tính điểm HĐGSNN Việt Nam ​

Hội đồng Giáo sư Nhà nước (HĐGSNN) Việt Nam tính điểm bài báo khoa học dựa trên khung điểm cụ thể do từng Hội đồng Giáo sư chuyên ngành ban hành, thông thường theo phân loại SCImago Q1–Q4 đối với tạp chí quốc tế. Khung điểm năm 2025 ban hành theo Quyết định 26/QĐ-HĐGSNN:

Loại công bốĐiểm (tùy ngành)
Tạp chí quốc tế Q1, IF ≥ 2 (nhóm ½ đầu Q1)0 – 3,0
Tạp chí quốc tế Q1, Q20 – 2,0
Tạp chí quốc tế Q3, Q40 – 1,5
Tạp chí quốc tế khác (HĐGSNN xét từng trường hợp)0 – 1,0
Tạp chí trong nước (danh mục HĐGSNN)0 – 1,5 (tùy tạp chí)

Lưu ý: Khung điểm cụ thể do mỗi Hội đồng chuyên ngành quyết định, có thể khác nhau giữa các ngành. Tra cứu tại hdgsnn.gov.vn

DOAJ — Danh mục Open Access uy tín ​

DOAJ (Directory of Open Access Journals) lập chỉ mục tạp chí Open Access có peer review chất lượng. Hiện có hơn 20.800 tạp chí OA từ 131 quốc gia trong DOAJ. Đây là tiêu chí tốt để phân biệt tạp chí OA hợp lệ với tạp chí predatory, và là bước đệm chiến lược mà nhiều tạp chí Việt Nam nên hoàn thành trước khi nộp hồ sơ vào Scopus. Xem chi tiết: DOAJ là gì? Hướng dẫn đăng ký cho tạp chí Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp ​

Impact Factor có phải là tiêu chí duy nhất để đánh giá tạp chí không? Không. IF bị chỉ trích nhiều vì có thể bị thao túng (ví dụ: tạp chí khuyến khích tự trích dẫn). Ngày nay, nhiều tổ chức sử dụng kết hợp nhiều chỉ số: IF + CiteScore + SJR + SNIP.

Tạp chí Scopus Q4 có đáng nộp bài không? Vẫn có giá trị vì: (1) Được HĐCDGSNN tính điểm, (2) Bài được lập chỉ mục trong Scopus có DOI và được tìm kiếm toàn cầu. Nhưng về lâu dài, nhà nghiên cứu nên hướng tới Q1–Q2.

Làm sao kiểm tra tạp chí có trong Scopus/ISI không?

Tạp chí predatory có vào Scopus không? Thỉnh thoảng có một số tạp chí kém chất lượng lọt vào Scopus, nhưng Scopus có quy trình đánh giá định kỳ và đã loại hàng nghìn tạp chí. Vẫn nên kiểm tra kỹ trước khi nộp bài.

Tóm tắt ​

  • Scopus (Elsevier) và WoS/ISI (Clarivate) là hai cơ sở dữ liệu học thuật lớn nhất, dùng để xếp hạng tạp chí khoa học
  • Impact Factor = chỉ số ảnh hưởng 2 năm (WoS); CiteScore = 4 năm (Scopus)
  • Q1–Q4 phân loại tạp chí theo thứ hạng trong lĩnh vực
  • Tại Việt Nam, HĐCDGSNN tính điểm cao hơn cho bài đăng tạp chí ISI/Scopus Q1–Q2

Bài viết biên soạn bởi VOJS — Metis JSC. Nguồn: Clarivate JCR 2023, Elsevier Scopus, SCImago, HĐCDGSNN Việt Nam 2023.

Bài viết liên quan:

Cập nhật gần nhất:

Sản phẩm của Công ty Cổ phần Metis.

Copyright © 2020-PRESENT Metis., Jsc