IMRaD là gì? Cấu trúc chuẩn quốc tế của một bài báo khoa học ​

IMRaD (Introduction – Methods – Results – and Discussion) là cấu trúc bài báo khoa học được chuẩn hóa quốc tế, áp dụng phổ biến nhất trong các tạp chí Scopus, ISI và hầu hết tạp chí học thuật toàn cầu. Nắm vững IMRaD là bước đầu tiên để bài viết của bạn vượt qua vòng sơ tuyển biên tập.

Cập nhật: tháng 6/2026 — Biên soạn bởi đội ngũ VOJS, Metis JSC

IMRaD là gì và vì sao nó quan trọng? ​

IMRaD là viết tắt của Introduction – Methods – Results – and Discussion, một khung cấu trúc bài báo khoa học được phát triển từ giữa thế kỷ 20 và ngày nay trở thành tiêu chuẩn mặc định trong hầu hết các lĩnh vực khoa học tự nhiên, y học, kỹ thuật và nhiều ngành khoa học xã hội.

"Cấu trúc IMRaD không chỉ là quy ước trình bày — nó phản ánh chính logic của quá trình nghiên cứu khoa học: đặt câu hỏi, thiết kế phương pháp, thu thập kết quả và lý giải ý nghĩa." — American National Standards Institute (ANSI), ANSI/NISO Z39.18

Theo thống kê từ Elsevier (2023), hơn 95% bài báo được chấp nhận đăng trên các tạp chí thuộc cơ sở dữ liệu Scopus tuân theo cấu trúc IMRaD hoặc biến thể của nó. Với tác giả Việt Nam, đây là kiến thức nền tảng bắt buộc trước khi gửi bài đến bất kỳ tạp chí quốc tế nào.

Lịch sử hình thành cấu trúc IMRaD ​

Cấu trúc IMRaD không xuất hiện ngẫu nhiên. Vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, các bài báo khoa học thường được viết theo kiểu tường thuật tự do, thiếu nhất quán và khó tra cứu.

Bước ngoặt xảy ra vào năm 1972, khi tổ chức ANSI (American National Standards Institute) chính thức ban hành tiêu chuẩn cấu trúc bài báo khoa học, từng bước đưa IMRaD trở thành chuẩn mực toàn cầu. Đến những năm 1980, phần lớn tạp chí y học và khoa học hàng đầu thế giới đã áp dụng IMRaD.

Một nghiên cứu đăng trên Journal of the American Medical Association phân tích hơn 80 tạp chí khoa học cho thấy tỷ lệ áp dụng IMRaD tăng từ dưới 20% (thập niên 1940) lên gần 90% (thập niên 1990). Ngày nay, IMRaD gần như là yêu cầu bắt buộc tại các tạp chí trong danh mục Scopus, ISI và các chỉ số xếp hạng.

Bốn phần chính của cấu trúc IMRaD ​

Đây là lõi của toàn bộ khung IMRaD. Mỗi phần đảm nhiệm một chức năng riêng biệt và phải trả lời đúng câu hỏi tương ứng.

I — Introduction (Phần giới thiệu) ​

Câu hỏi cần trả lời: Tại sao nghiên cứu này được thực hiện?

Phần giới thiệu thiết lập bối cảnh, xác định khoảng trống nghiên cứu (research gap) và trình bày mục tiêu của bài báo. Cấu trúc khuyến nghị theo mô hình CARS (Create A Research Space) của Swales:

  • Bước 1: Thiết lập tầm quan trọng của lĩnh vực (Move 1 – Establishing a territory)
  • Bước 2: Xác định khoảng trống hoặc vấn đề còn tồn tại (Move 2 – Establishing a niche)
  • Bước 3: Lấp đầy khoảng trống đó bằng nghiên cứu của bạn (Move 3 – Occupying the niche)

Phần Introduction kết thúc bằng câu phát biểu mục tiêu nghiên cứu rõ ràng. Tránh kết thúc bằng mô tả cấu trúc bài báo ("Phần 2 trình bày... Phần 3 phân tích...") — đây là lỗi phổ biến của nhiều tác giả Việt Nam.

M — Methods (Phương pháp nghiên cứu) ​

Câu hỏi cần trả lời: Nghiên cứu đã được thực hiện như thế nào?

Phần Methods phải đủ chi tiết để người đọc có thể tái lập (replicate) nghiên cứu. Các yếu tố cần trình bày: thiết kế nghiên cứu, đối tượng/mẫu nghiên cứu, công cụ đo lường, quy trình thu thập dữ liệu và phương pháp phân tích thống kê.

Viết ở thì quá khứ (past tense) vì đây là mô tả những gì đã được thực hiện. Tránh giải thích lý do chọn phương pháp trong mục này — điều đó thuộc về Discussion.

R — Results (Kết quả) ​

Câu hỏi cần trả lời: Nghiên cứu tìm thấy điều gì?

Phần Results trình bày dữ liệu thu thập được một cách khách quan, không kèm diễn giải hay bình luận. Sử dụng bảng và hình vẽ để trình bày dữ liệu phức tạp; văn bản chỉ nên tóm tắt và chỉ dẫn đến bảng/hình.

Không lặp lại toàn bộ số liệu trong bảng vào phần văn bản — chỉ nêu các kết quả nổi bật và có ý nghĩa thống kê. Viết ở thì quá khứ khi mô tả kết quả cụ thể.

D — Discussion (Thảo luận) ​

Câu hỏi cần trả lời: Kết quả này có ý nghĩa gì?

Đây thường là phần khó viết nhất và cũng là nơi phân biệt bài báo trung bình với bài báo xuất sắc. Discussion cần: diễn giải kết quả, so sánh với nghiên cứu trước, giải thích sự khác biệt, nêu hạn chế của nghiên cứu và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

Kết thúc bằng Conclusion (Kết luận) — tóm tắt đóng góp chính của nghiên cứu trong 2–3 câu, trả lời trực tiếp mục tiêu nêu ở phần Introduction.

Bảng so sánh các phần trong IMRaD ​

PhầnCâu hỏi trọng tâmThì động từĐộ dài điển hình
IntroductionTại sao?Hiện tại (Present)10–15% bài
MethodsNhư thế nào?Quá khứ (Past)20–25% bài
ResultsTìm thấy gì?Quá khứ (Past)25–30% bài
DiscussionÝ nghĩa là gì?Hiện tại + quá khứ30–35% bài
AbstractTóm tắt toàn bàiQuá khứ150–300 từ

Lưu ý: Tỷ lệ độ dài trên mang tính tham khảo và có thể thay đổi tùy theo lĩnh vực nghiên cứu và yêu cầu của từng tạp chí.

IMRaD có áp dụng cho mọi loại bài báo không? ​

IMRaD phù hợp nhất với bài báo nghiên cứu thực nghiệm (empirical research papers), nhưng không phải dạng bài nào cũng dùng IMRaD.

Các dạng bài thường dùng IMRaD:

  • Bài báo nghiên cứu gốc (original research article)
  • Bài báo thử nghiệm lâm sàng (clinical trial)
  • Bài báo nghiên cứu thực nghiệm trong kỹ thuật, khoa học tự nhiên

Các dạng bài thường KHÔNG dùng IMRaD:

  • Bài tổng quan (review article / systematic review) — dùng cấu trúc riêng
  • Bài luận điểm (perspective / opinion)
  • Báo cáo ca lâm sàng (case report)
  • Bài viết phương pháp luận (methodological paper)

Khi bạn hoàn thiện bài báo theo cấu trúc IMRaD, bước tiếp theo là chuẩn bị Abstract đúng chuẩn quốc tế — phần tóm tắt có vai trò quyết định đến việc bài có được đọc tiếp hay không.

Những lỗi phổ biến khi áp dụng IMRaD ​

Dù cấu trúc IMRaD được định nghĩa rõ ràng, nhiều tác giả — kể cả nghiên cứu sinh có kinh nghiệm — vẫn mắc phải các lỗi sau:

1. Nhầm lẫn Results và Discussion Nhiều tác giả bình luận kết quả ngay trong phần Results thay vì để dành cho Discussion. Quy tắc đơn giản: nếu câu đó có chữ "cho thấy rằng", "điều này có nghĩa là" hay "kết quả này phù hợp với..." — nó thuộc về Discussion.

2. Introduction quá dài và thiếu khoảng trống nghiên cứu Viết dài về lịch sử lĩnh vực nhưng không chỉ ra được tại sao nghiên cứu này là cần thiết. Đây là lý do phổ biến khiến bài bị từ chối ở vòng sơ tuyển biên tập (desk rejection).

3. Methods thiếu chi tiết về phân tích thống kê Không nêu rõ phần mềm phân tích, phiên bản, mức ý nghĩa thống kê (α = 0,05 hay 0,01?) và các kiểm định được sử dụng.

4. Discussion không kết nối với mục tiêu ban đầu Phần Discussion thảo luận nhiều vấn đề thú vị nhưng không trả lời trực tiếp câu hỏi nghiên cứu đặt ra ở Introduction.

5. Kết luận viết như tóm tắt Results Conclusion phải nêu đóng góp và hàm ý của nghiên cứu — không chỉ nhắc lại những gì đã tìm thấy.

Trước khi nộp bài, đừng quên thực hiện kiểm tra đạo văn để đảm bảo tính nguyên gốc của nghiên cứu — đây là yêu cầu bắt buộc của hầu hết tạp chí quốc tế.

Cách áp dụng IMRaD trong thực tế tại Việt Nam ​

Theo quy định của Hội đồng Giáo sư Nhà nước Việt Nam (HĐGSNN), bài báo được tính điểm công trình phải đăng trên tạp chí thuộc danh mục ISI/Scopus hoặc tạp chí trong nước đáp ứng tiêu chí tương đương — và IMRaD là cấu trúc mặc định được kỳ vọng.

Nhiều tạp chí khoa học Việt Nam hiện nay, đặc biệt các tạp chí đang trong lộ trình indexing Scopus, đã cập nhật hướng dẫn tác giả (Author Guidelines) yêu cầu áp dụng IMRaD. Các tạp chí sử dụng hệ thống quản lý như VOJS — Hệ thống quản lý tạp chí khoa học thường tích hợp sẵn biểu mẫu hướng dẫn cấu trúc IMRaD cho tác giả ngay trong quy trình nộp bài.

Thực tế khuyến nghị:

  • Đọc kỹ Author Guidelines của tạp chí mục tiêu trước khi viết
  • Tải 3–5 bài đã đăng gần nhất trên tạp chí đó để quan sát cấu trúc thực tế
  • Dùng mẫu (template) do tạp chí cung cấp nếu có — tham khảo hướng dẫn thiết kế dàn trang bài báo khoa học để chọn công cụ phù hợp
  • Nhờ đồng nghiệp đọc phản biện nội bộ và đọc bông (proofreading) trước khi nộp chính thức

Để hiểu rõ hơn toàn bộ hành trình từ khi viết đến khi bài được đăng, tham khảo quy trình gửi bài báo khoa học chi tiết trên VOJS.

Câu hỏi thường gặp về IMRaD ​

IMRaD có phải là cấu trúc bắt buộc với mọi tạp chí khoa học không? Không hoàn toàn bắt buộc, nhưng IMRaD là chuẩn mặc định của hầu hết tạp chí khoa học tự nhiên, y học và kỹ thuật trong danh mục Scopus và ISI. Một số tạp chí khoa học xã hội hoặc nhân văn có thể dùng cấu trúc linh hoạt hơn. Luôn kiểm tra Author Guidelines của tạp chí mục tiêu trước khi viết.

Phần nào trong IMRaD thường bị từ chối nhiều nhất? Theo phản hồi từ các biên tập viên tạp chí, phần Discussion là nơi nhiều bài bị đánh giá yếu nhất. Tác giả thường chỉ mô tả kết quả lần hai thay vì thực sự diễn giải ý nghĩa, so sánh với tài liệu trước và nêu hàm ý lý thuyết hoặc thực tiễn.

Tôi có thể kết hợp Results và Discussion thành một phần không? Có. Một số tạp chí cho phép hoặc thậm chí khuyến khích gộp thành mục "Results and Discussion" — điều này phổ biến ở một số lĩnh vực hóa học, vật liệu học và kỹ thuật. Tuy nhiên, dù gộp hay tách, logic IMRaD vẫn phải được duy trì.

Abstract có thuộc cấu trúc IMRaD không? Abstract không phải một phần của IMRaD nhưng thường được cấu trúc theo IMRaD thu nhỏ: mục tiêu (Introduction), phương pháp (Methods), kết quả chính (Results) và kết luận (Discussion/Conclusion). Đây được gọi là structured abstract — định dạng bắt buộc tại nhiều tạp chí y sinh.

Bài báo tổng quan (review) có dùng IMRaD không? Không. Bài tổng quan hệ thống (systematic review) hoặc meta-analysis thường dùng cấu trúc PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses), bao gồm các mục: Background, Objectives, Data Sources, Study Selection, Data Extraction, Results, Limitations và Conclusions.

Tóm tắt nhanh ​

  • IMRaD = Introduction – Methods – Results – and Discussion: 4 phần cốt lõi của bài báo khoa học chuẩn quốc tế
  • Hơn 95% bài báo Scopus (Elsevier, 2023) tuân theo cấu trúc IMRaD hoặc biến thể
  • Mỗi phần trả lời một câu hỏi: Tại sao? – Như thế nào? – Tìm thấy gì? – Ý nghĩa là gì?
  • IMRaD phù hợp với bài nghiên cứu thực nghiệm; bài tổng quan và bài luận điểm dùng cấu trúc khác
  • Lỗi phổ biến nhất: nhầm Results/Discussion, Introduction thiếu research gap, Discussion không kết nối mục tiêu
  • Luôn đọc Author Guidelines của tạp chí mục tiêu — IMRaD có thể có biến thể theo lĩnh vực và tạp chí
  • Kết hợp IMRaD với Abstract chuẩn, kiểm tra đạo văn và quy trình nộp bài đúng chuẩn để tối đa hóa cơ hội chấp nhận

Biên soạn bởi đội ngũ biên tập VOJS — Metis JSC | Dựa trên: ANSI/NISO Z39.18, hướng dẫn của Elsevier, Springer Nature và quy định của HĐGSNN Việt Nam | Cập nhật: tháng 6/2026

Bài viết liên quan ​

Cập nhật gần nhất:

Sản phẩm của Công ty Cổ phần Metis.

Copyright © 2020-PRESENT Metis., Jsc