CiteScore là gì? Cách tính chỉ số CiteScore tạp chí khoa học ​

CiteScore là chỉ số đo lường mức độ ảnh hưởng của một tạp chí khoa học dựa trên số lần trích dẫn trung bình mà các bài báo đăng trên tạp chí đó nhận được trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là công cụ đánh giá uy tín tạp chí được sử dụng rộng rãi nhất trong hệ sinh thái Scopus của Elsevier, và ngày càng có vai trò quan trọng trong quyết định chọn tạp chí gửi bài của các nhà nghiên cứu Việt Nam.

Cập nhật: tháng 5/2026 — Biên soạn bởi đội ngũ VOJS, Metis JSC

CiteScore là gì? ​

CiteScore là chỉ số trích dẫn tạp chí do Elsevier phát triển và công bố lần đầu vào năm 2016, tích hợp trực tiếp trong cơ sở dữ liệu Scopus — nền tảng tóm tắt và trích dẫn học thuật lớn nhất thế giới với hơn 27.000 tạp chí được lập chỉ mục (tính đến 2024).

Chỉ số này trả lời câu hỏi: Trung bình mỗi bài báo đăng trên tạp chí này được trích dẫn bao nhiêu lần?

Không giống Impact Factor (IF) chỉ xét 2 năm và áp dụng cho tạp chí trong Web of Science, CiteScore tính trên chu kỳ 4 năm và bao phủ phạm vi tài liệu rộng hơn, bao gồm cả bài báo hội nghị (conference papers), sách chương (book chapters) và bài tổng quan (review articles).

Để hiểu rõ hơn sự khác biệt giữa CiteScore và các chỉ số khác, bạn có thể tham khảo bài viết về Scopus, ISI và Impact Factor là gì?.

Cách tính CiteScore — Công thức chi tiết ​

CiteScore được tính theo công thức sau:

CiteScore (năm Y) = Tổng số trích dẫn nhận được trong năm Y cho tài liệu xuất bản trong giai đoạn (Y−3) đến Y ÷ Tổng số tài liệu xuất bản trong giai đoạn (Y−3) đến Y

Ví dụ minh họa — CiteScore 2023 của một tạp chí:

  • Tổng trích dẫn trong năm 2023 cho các bài đăng từ 2020–2023: 4.800 lần
  • Tổng bài báo xuất bản từ 2020–2023: 1.200 bài
  • CiteScore 2023 = 4.800 ÷ 1.200 = 4,0

Điểm quan trọng cần lưu ý ​

  • Cửa sổ 4 năm: CiteScore sử dụng dữ liệu 4 năm thay vì 2 năm như Impact Factor, giúp giảm biến động theo năm và phản ánh tác động lâu dài hơn.
  • Cập nhật hàng năm: Elsevier công bố CiteScore mới vào tháng 6 hàng năm, dựa trên dữ liệu Scopus của năm trước.
  • Bao gồm nhiều loại tài liệu: Bài báo, bài hội nghị, sách chương, bài tổng quan — tất cả đều được tính vào mẫu số.
  • Chỉ áp dụng cho tạp chí trong Scopus: Tạp chí không được lập chỉ mục trong Scopus sẽ không có CiteScore.

CiteScore bao nhiêu là tốt? ​

Không có một ngưỡng CiteScore "tốt" tuyệt đối, vì giá trị này phụ thuộc vào lĩnh vực nghiên cứu. Một CiteScore 2,0 có thể rất cao trong lĩnh vực nhân văn nhưng lại thấp trong y sinh học.

Dưới đây là bảng tham chiếu trung bình theo ngành (dựa trên dữ liệu Scopus CiteScore 2023):

Lĩnh vựcCiteScore trung bình ngànhMức cao (top 25%)
Y sinh học & Dược6,0 – 9,0> 12,0
Kỹ thuật & Công nghệ3,5 – 6,0> 9,0
Khoa học tự nhiên4,0 – 7,0> 10,0
Khoa học xã hội2,0 – 4,5> 6,0
Nghệ thuật & Nhân văn0,5 – 1,5> 2,5
Kinh tế & Quản trị2,5 – 5,0> 7,0

Nguồn: Elsevier Scopus CiteScore Metrics, 2023

Cách đánh giá CiteScore trong từng lĩnh vực ​

Thay vì so sánh giá trị tuyệt đối, hãy nhìn vào percentile — tức là tạp chí đó đứng ở vị trí phần trăm bao nhiêu trong tổng số tạp chí cùng lĩnh vực và danh mục Scopus. Một tạp chí ở percentile 90 có nghĩa là nó được trích dẫn nhiều hơn 90% tạp chí cùng ngành — đây là chỉ báo đáng tin cậy hơn con số tuyệt đối.

So sánh CiteScore và Impact Factor (IF) ​

CiteScore và Impact Factor đều đo lường tác động trích dẫn của tạp chí, nhưng có nhiều khác biệt quan trọng mà nhà nghiên cứu cần nắm rõ.

Tiêu chíCiteScore (Scopus)Impact Factor (JCR/WoS)
Nhà cung cấpElsevier (Scopus)Clarivate Analytics (Web of Science)
Chu kỳ tính4 năm2 năm
Loại tài liệu tínhBài báo, hội nghị, sách chương, tổng quanChủ yếu bài báo và tổng quan
Phạm vi tạp chí~27.000 tạp chí (rộng hơn)~21.000 tạp chí
Chi phí truy cậpMiễn phí (Scopus Preview)Trả phí (cần đăng ký JCR)
Cập nhậtHàng năm (tháng 6)Hàng năm (tháng 6)
Tính minh bạchCông thức công khai, dữ liệu kiểm chứng đượcCông thức được công bố nhưng ít minh bạch hơn

Nhận xét thực tế: Với nhà nghiên cứu Việt Nam, CiteScore thường dễ tiếp cận hơn vì có thể tra cứu miễn phí qua Scopus Preview (scopus.com/sources), trong khi Impact Factor yêu cầu truy cập JCR có phí. Tuy nhiên, nhiều hội đồng tuyển dụng và xét thăng tiến ở Việt Nam vẫn ưu tiên Impact Factor — đặc biệt trong quy định của Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước (HĐCDGSNN).

Cách tra cứu CiteScore của tạp chí ​

Tra cứu miễn phí qua Scopus Sources ​

  1. Truy cập scopus.com/sources (không cần đăng ký)
  2. Nhập tên tạp chí, ISSN, hoặc nhà xuất bản vào ô tìm kiếm
  3. Kết quả hiển thị CiteScore hiện tại, percentile, và biểu đồ xu hướng theo năm
  4. Bấm vào tên tạp chí để xem chi tiết phân tách theo danh mục Scopus

Tra cứu nâng cao (cần tài khoản Scopus) ​

Người dùng có tài khoản Scopus (qua thư viện trường hoặc tổ chức) có thể xem thêm:

  • CiteScore Tracker: Ước tính CiteScore của năm hiện tại (cập nhật theo tháng)
  • Phân tích theo danh mục: Một tạp chí đa ngành có thể có CiteScore và percentile khác nhau trong từng danh mục chủ đề
  • Lịch sử CiteScore: Xem xu hướng tăng/giảm trong 5–10 năm qua

Khi lựa chọn tạp chí phù hợp, đừng chỉ dựa vào CiteScore — hãy kết hợp với việc tìm hiểu quy trình gửi bài báo khoa học và chính sách phản biện của tạp chí.

CiteScore có ý nghĩa gì với nhà nghiên cứu Việt Nam? ​

CiteScore ngày càng có vai trò thiết thực trong hoạt động nghiên cứu và xuất bản khoa học tại Việt Nam, cụ thể qua các khía cạnh sau:

1. Lựa chọn tạp chí mục tiêu ​

Nhà nghiên cứu có thể dùng CiteScore để xác định tạp chí phù hợp với mức độ tác động mong muốn. Gửi bài lên tạp chí có CiteScore phù hợp với chất lượng công trình sẽ tăng khả năng chấp nhận và rút ngắn thời gian xuất bản.

2. Đánh giá uy tín tạp chí ​

CiteScore kết hợp với SNIP (Source Normalized Impact per Paper) và SJR (SCImago Journal Rank) tạo thành bộ ba chỉ số Scopus giúp đánh giá tạp chí toàn diện hơn. Tất cả đều có thể tra cứu miễn phí.

3. Yêu cầu trong tuyển dụng và thăng tiến học thuật ​

Theo quy định hiện hành, một số cơ sở giáo dục đại học Việt Nam và Bộ Giáo dục & Đào tạo cho phép tính điểm công trình đăng trên tạp chí Scopus trong xét hồ sơ GS/PGS, trong đó CiteScore là một trong các chỉ báo uy tín được xem xét.

4. Báo cáo kết quả nghiên cứu đề tài ​

Khi báo cáo sản phẩm đề tài cấp Bộ hoặc Nhà nước, nhiều biểu mẫu yêu cầu ghi rõ chỉ số tạp chí — CiteScore là thông tin dễ tìm và thường được chấp nhận.

Tìm hiểu thêm về hệ sinh thái tạp chí khoa học và vai trò của phản biện khoa học (Peer Review) trong việc duy trì chất lượng xuất bản.

Hạn chế của chỉ số CiteScore ​

Dù là công cụ hữu ích, CiteScore cũng có những hạn chế cần lưu ý:

  • Bất lợi cho tạp chí mới: Tạp chí mới thành lập cần ít nhất 3–4 năm để tích lũy đủ dữ liệu trích dẫn, khiến CiteScore ban đầu thường thấp dù chất lượng bài báo tốt.
  • Dễ bị thao túng: Một số tạp chí thúc đẩy tự trích dẫn (self-citation) hoặc trích dẫn chéo trong nhóm tạp chí của cùng nhà xuất bản để tăng CiteScore.
  • Không phân biệt chất lượng trích dẫn: Một trích dẫn từ tạp chí uy tín cao và một trích dẫn từ bài báo chất lượng thấp được tính bằng nhau.
  • Chỉ áp dụng trong Scopus: Nghiên cứu thuần túy nhân văn, nghiên cứu vùng, hoặc xuất bản bằng tiếng Việt ít được lập chỉ mục Scopus, nên CiteScore không phản ánh đầy đủ tác động thực sự.
  • Biến động giữa danh mục: Cùng một tạp chí có thể có percentile rất khác nhau tùy vào danh mục Scopus được xếp vào.

Câu hỏi thường gặp (FAQ) ​

CiteScore và Impact Factor cái nào quan trọng hơn? ​

Không có câu trả lời tuyệt đối. Impact Factor thường được ưu tiên trong y sinh học và các lĩnh vực STEM truyền thống, cũng như trong quy định của một số hội đồng chức danh. CiteScore có ưu điểm là miễn phí, bao phủ nhiều tạp chí hơn và tính toán minh bạch hơn. Trong thực tế, nhà nghiên cứu nên kiểm tra cả hai khi lựa chọn tạp chí mục tiêu.

Tạp chí có CiteScore cao có phải là tạp chí tốt không? ​

CiteScore cao thường phản ánh tác động học thuật cao, nhưng không đồng nghĩa với chất lượng tuyệt đối. Tạp chí uy tín cần xét thêm: tỷ lệ chấp nhận, quy trình phản biện nghiêm túc, chính sách chống đạo văn, và thời gian từ nộp bài đến xuất bản. Một tạp chí trong danh sách trắng (whitelist) của HĐCDGSNN hoặc DOAJ thường là lựa chọn an toàn hơn.

Tôi có thể xem CiteScore của tạp chí mà không cần tài khoản Scopus không? ​

Có. Truy cập scopus.com/sources và tìm kiếm theo tên tạp chí hoặc ISSN. Trang kết quả hiển thị CiteScore, percentile và danh mục Scopus mà không cần đăng nhập. Tuy nhiên, để xem CiteScore Tracker (ước tính năm hiện tại) và phân tích chi tiết hơn, bạn cần tài khoản Scopus.

Tạp chí Việt Nam có CiteScore không? ​

Có, nhưng còn hạn chế. Tính đến 2024, chỉ có khoảng 30–40 tạp chí khoa học Việt Nam được lập chỉ mục Scopus, và không phải tất cả đều có CiteScore đủ mạnh. Việc nâng cao CiteScore đòi hỏi tạp chí phải cải thiện chất lượng nội dung, tăng tính quốc tế hóa, và áp dụng quy trình biên tập chuẩn mực — đây cũng là hướng phát triển mà nhiều tạp chí Việt Nam đang theo đuổi.

CiteScore Tracker là gì, có đáng tin cậy không? ​

CiteScore Tracker là ước tính CiteScore của năm hiện tại, được Scopus cập nhật hàng tháng trong suốt năm trước khi giá trị chính thức được công bố vào tháng 6 năm sau. Tracker hữu ích để theo dõi xu hướng nhưng không phải là giá trị chính thức — nó có thể dao động đáng kể tùy tháng và chưa phản ánh đầy đủ 12 tháng dữ liệu.

Tóm tắt nhanh ​

  • CiteScore = Tổng trích dẫn nhận được trong năm Y (cho bài đăng từ Y−3 đến Y) ÷ Tổng bài đăng từ Y−3 đến Y
  • Chu kỳ tính: 4 năm (dài hơn Impact Factor 2 năm)
  • Nền tảng: Scopus (Elsevier) — tra cứu miễn phí tại scopus.com/sources
  • Giá trị "tốt" phụ thuộc lĩnh vực — nên so sánh theo percentile trong cùng danh mục
  • Có cả ưu điểm (minh bạch, rộng, miễn phí) và hạn chế (có thể bị thao túng, bất lợi tạp chí mới)
  • Dùng kết hợp với SNIP, SJR và Impact Factor để đánh giá tạp chí toàn diện

Chú thích nguồn & đội ngũ biên soạn ​

Nguồn tham khảo chính:

  • Elsevier. CiteScore Metrics (2024). scopus.com/sources
  • Elsevier. CiteScore: A new metric to help you track journal performance and make decisions (2016, cập nhật 2023)
  • Scopus Content Coverage Guide, Elsevier (2024)
  • Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước (HĐCDGSNN). Tiêu chí công nhận chức danh GS/PGS (2022, sửa đổi 2024)

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn VOJS — Metis JSC
Cập nhật lần cuối: Tháng 5/2026
Thuộc danh mục: Chỉ số & xếp hạng tạp chí

Bài viết liên quan ​

VOJS là hệ thống quản lý tạp chí khoa học, được phát triển bởi Metis JSC, hỗ trợ ban biên tập tạp chí Việt Nam triển khai quy trình xuất bản chuẩn quốc tế. Liên hệ triển khai VOJS để được tư vấn miễn phí.

Cập nhật gần nhất:

Sản phẩm của Công ty Cổ phần Metis.

Copyright © 2020-PRESENT Metis., Jsc